Είμαι Ενήλικο Παιδί;

«Η ιδέα του Ενήλικου Παιδιού προήλθε από τα μέλη της Αλατίν που ξεκίνησαν την ομάδα “Ελπίδα για τα Ενήλικα Παιδιά Αλκοολικών”. Τα ιδρυτικά μέλη της αδελφότητάς μας, που ήταν άνω των δεκαοκτώ, ήταν ενήλικα· αλλά, ως παιδιά μεγάλωσαν σε αλκοολικά σπίτια. Ενήλικο Παιδί σημαίνει επίσης ότι όταν ερχόμαστε σε αντιπαράθεση, οπισθοδρομούμε σε ένα στάδιο της παιδικής μας ηλικίας».

                                                Ιστορία των ΕΠΑ – μία συνέντευξη με τον Tony A., 1992

«Ένα ενήλικο παιδί είναι κάποιος που ανταποκρίνεται στις ενήλικες καταστάσεις με αυτο-αμφισβήτηση, αυτο-κατηγορία ή μία αίσθηση ότι είναι λάθος ή κατώτερος – όλα μαθημένα από στάδια της παιδικής ηλικίας. Χωρίς βοήθεια, λειτουργούμε εν αγνοία μας με μη αποτελεσματικές σκέψεις και αποφάσεις που μάθαμε στην παιδική ηλικία. Η οπισθοδρόμηση μπορεί να είναι ανεπαίσθητη, αλλά είναι εκεί σαμποτάροντας τις αποφάσεις και τις σχέσεις μας».

Μεγάλο Κόκκινο Βιβλίο των ΕΠΑ, Ενότητα «Ενήλικο Παιδί» 

      

  Οι ακόλουθες ερωτήσεις θα σε βοηθήσουν να αποφασίσεις αν υπήρχε στην οικογένειά σου αλκοολισμός ή κάποια άλλη οικογενειακή δυσλειτουργία. Αν οι γονείς σου δεν έπιναν, ίσως οι παππούδες σου να έπιναν και να μεταβίβασαν την ασθένεια της οικογενειακής δυσλειτουργίας στους γονείς σου. Αν το αλκοόλ ή τα ναρκωτικά δεν ήταν το πρόβλημα, το σπίτι σου ίσως να ήταν χαοτικό, μη ασφαλές και να έλειπε η φροντίδα, όπως σε πολλά σπίτια όπου υπάρχει αλκοολισμός.

  Οι ακόλουθες ερωτήσεις προσφέρουν μία εικόνα για μερικούς από τους τρόπους που τα παιδιά επηρεάζονται μεγαλώνοντας με έναν προβληματικό πότη, ακόμη και για χρόνια αφότου έχουν φύγει από το σπίτι. Οι ερωτήσεις αφορούν επίσης ενήλικες που μεγάλωσαν σε σπίτι όπου υπήρχε κακοποίηση που είχε να κάνει με το φαγητό, το σεξ, την εργασιομανία αλλά και την έντονη θρησκευτική κακοποίηση. Τα υιοθετημένα παιδιά -πλέον ενήλικες- ταυτίζονται με πολλές από αυτές τις ερωτήσεις.

1. Μήπως θυμάσαι κάποιον να πίνει ή να παίρνει ναρκωτικά ή να εμπλέκεται σε κάποια άλλη συμπεριφορά που σήμερα πιστεύεις ότι μπορεί να είναι δυσλειτουργική;
2. Μήπως απέφευγες να φέρνεις φίλους στο σπίτι σου εξαιτίας του ποτού ή κάποιας άλλης δυσλειτουργικής συμπεριφοράς στο σπίτι;
3. Μήπως ένας από τους γονείς σου έπλαθε δικαιολογίες για το ποτό ή κάποια άλλη συμπεριφορά του άλλου γονιού;
4. Μήπως οι γονείς σου εστίαζαν υπερβολικά ο ένας στον άλλο που φαίνεται να σε αγνοούσαν;
5. Μήπως οι γονείς σου ή οι συγγενείς σου μάλωναν διαρκώς;
6. Μήπως σε παρέσερναν σε καυγάδες ή διαφωνίες και σου ζητήσουν να διαλέξεις το μέρος του ενός ή του άλλου συγγενή ή γονιού;
7. Μήπως προσπαθούσες να προστατεύσεις τα αδέρφια σου απέναντι στο πιόμα ή σε άλλη συμπεριφορά στην οικογένεια;
8. Ως ενήλικας, νιώθεις ανώριμος; Μήπως κατά βάθος νιώθεις ως παιδί;
9. Ως ενήλικας, όταν αλληλεπιδράς με τους γονείς σου, πιστεύεις ότι σου  συμπεριφέρονται όπως σε ένα παιδί; Μήπως εξακολουθείς να εκπληρώνεις κάποιο ρόλο σε σχέση με τους γονείς σου;
10. Μήπως πιστεύεις ότι είναι δική σου ευθύνη να φροντίζεις τα συναισθήματα και τις ανησυχίες των γονιών σου; Μήπως κάποιοι άλλοι συγγενείς απευθύνονται σε σένα για να τους λύσεις τα δικά τους προβλήματα;
11. Μήπως φοβάσαι τα πρόσωπα εξουσίας και τους θυμωμένους ανθρώπους;
12. Μήπως διαρκώς αναζητάς επιβεβαίωση ή έπαινο, αλλά έχεις δυσκολία να αποδεχτείς μία φιλοφρόνηση όταν σου τυχαίνει;
13. Μήπως εκλαμβάνεις τις περισσότερες μορφές κριτικής ως προσωπική επίθεση;
14. Μήπως δεσμεύεσαι υπερβολικά έναντι των άλλων και μετά αισθάνεσαι θυμό όταν οι άλλοι δεν εκτιμούν αυτά που κάνεις;
15. Μήπως θεωρείς ότι είσαι υπεύθυνος για τον τρόπο που αισθάνεται ή συμπεριφέρεται κάποιο άλλο πρόσωπο;
16. Μήπως δυσκολεύεσαι να αναγνωρίσεις συναισθήματα;
17. Μήπως εστιάζεις έξω από τον εαυτό σου για αγάπη και ασφάλεια;
18. Μήπως εμπλέκεσαι σε προβλήματα των άλλων; Μήπως νιώθεις πιο ζωντανός εν μέσω μίας κρίσης;
19. Μήπως ταυτίζεις το σεξ με την οικειότητα;
20. Μήπως μπερδεύεις την αγάπη με τον οίκτο;
21. Μήπως έχεις βρεθεί σε σχέση με ένα ψυχαναγκαστικό ή επικίνδυνο πρόσωπο και να αναρωτιέσαι πώς συνέβη αυτό;
22. Μήπως κρίνεις ανελέητα τον εαυτό σου και αναρωτιέσαι για το τί είναι φυσιολογικό;
23. Μήπως συμπεριφέρεσαι με έναν τρόπο δημόσια και με διαφορετικό στο σπίτι;
24. Πιστεύεις ότι οι γονείς σου είχαν πρόβλημα με το ποτό ή με τη λήψη ναρκωτικών;
25. Πιστεύεις ότι έχεις επηρεαστεί από το ποτό ή κάποια άλλη δυσλειτουργική συμπεριφορά των γονιών σου ή της οικογένειάς σου; 

      

    Αν απάντησες «ναι» σε τρεις ή σε περισσότερες από αυτές τις ερωτήσεις, ίσως να υποφέρεις από τις συνέπειες της ανατροφής σε μία αλκοολική ή δυσλειτουργική οικογένεια. Όπως αναφέρεται στη Λίστα, μπορεί να έχεις επηρεαστεί ακόμη και αν δεν έχεις πιεί αλκοόλ. Παρακαλούμε διάβασε το Κεφάλαιο 2 για να μάθεις περισσότερα σχετικά με αυτέ τις συνέπειες.

                                            Μεγάλο Κόκκινο Βιβλίο των ΕΠΑ, Κεφάλαιο 1: «Η Λίστα- Το Πρόβλημα»

Οι γονείς μου δεν έπιναν αλλά μπορώ να ταυτιστώ

Δεν είναι απαραίτητο να υπάρχουν ναρκωτικά ή αλκοόλ στην οικογένεια για να υπάρξει δυσλειτουργία. Πολλά μέλη των ΕΠΑ ταυτίζονται με τη βιβλιογραφία και τις συγκεντρώσεις ΕΠΑ, ωστόσο οι γονείς τους δεν έπιναν ούτε είχαν κάποιον εθισμό. Επιπρόσθετα με την αλκοολική οικογένεια, υπάρχουν τουλάχιστον πέντε ακόμη τύποι οικογενειών που δημιουργούν το ντρόπιασμα, την εγκατάλειψη ή την τελειομανία που διαμορφώνουν ένα ενήλικο παιδί. Είσαι μέλος των ΕΠΑ από τη στιγμή που ταυτίζεσαι με τα χαρακτηριστικά της Λίστας και έχεις μια επιθυμία να αναρρώσεις από τις συνέπειες της ανατροφής σε ένα δυσλειτουργικό σπίτι. 

Μεγάλο Κόκκινο Βιβλίο των ΕΠΑ, Κεφάλαιο 9: «Ερωτήσεις και Απαντήσεις σχετικές με τα ΕΠΑ» 

Έξω από το παρκοκρέβατο

Οι γονείς μου ποτέ δεν ήπιαν ούτε μία στάλα αλκοόλ στη ζωή τους, αλλά ούτε και οι δικοί τους γονείς. Ήταν αξιοσέβαστα πρόσωπα της εκκλησίας. Διάβασα κάπου ότι οι πιο πρώιμες αναμνήσεις της παιδικής μας ηλικίας συχνά συμβολίζουν τη ζωή μας. Η πιο παλιά μου ανάμνηση είναι να κάθομαι σε ένα πάρκο στο μπροστινό μπαλκόνι νιώθοντας μόνος, παγιδευμένος και ανίκανος να βγω έξω.

Γεννήθηκα και μεγάλωσα σε μία μικρή αγροτική πόλη. Μετά το γάμο των γονιών μου, τρία μωρά γεννήθηκαν μέσα σε τρία χρόνια και η μητέρα μου δεν είχε ιδέα πώς να ανταπεξέλθει με  μας. Ο πατέρας μου δούλευε στον ιατρικό τομέα και συνεχώς έφερνε στο σπίτι φάρμακα και χάπια για τα νεύρα και τις ημικρανίες της μητέρας.

Στην οικογένειά μας υπήρχε ένας πολύ έντονος διαχωρισμός ανάμεσα στην εικόνα της οικογένειας προς την κοινότητα και στην πραγματικότητα που έβλεπα στο σπίτι. Για την  κοινότητα, οι γονείς ήταν ευυπόληπτοι ηγέτες και εργαζόμενοι της εκκλησίας, υποδείγματα της οικογενειακής ζωής και της υπηρεσίας στην κοινωνία. Στην πραγματικότητα, η οικογενειακή μας ζωή στο σπίτι απείχε κατά πολύ από αυτήν την ουτοπιστική εικόνα.

Ο πατέρας μου ήταν εργασιομανής και πάντα διαθέσιμος όταν τον καλούσε το καθήκον. Όταν δεν ήταν στη δουλειά, πήγαινε σε συγκεντρώσεις άπειρων οργανώσεων της κοινότητας. Ένας από τους εθισμούς του ήταν να γίνεται πρόεδρος σε κάθε οργάνωση που συμμετείχε. Η μητέρα μου πάλευε στο σπίτι με τα νεύρα, τις ημικρανίες και τα παιδιά της. Όταν παρεκτρεπόμουν με χτυπούσε, παρόλο που τα «αδικήματά» μου δεν ήταν ποτέ κάτι περισσότερο από τις εξερευνήσεις που κατά μέσο όρο κάνει ένα παιδί.  Η χειρότερη απειλή της μητέρας ήταν ότι θα έφευγε από το σπίτι και θα μας άφηνε εάν δεν συμπεριφερόμασταν καλά. Συχνά έβγαινε από την πόρτα και καθώς κατηφόριζε το δρόμο μάς χλεύαζε: «Βλέπετε! Σας αφήνω μέχρι να μάθετε να φέρεστε». Με δάκρυα στα μάτια, την ικετεύαμε να γυρίσει πίσω και υποσχόμασταν να συμπεριφερόμαστε άψογα.

Έγινα εργασιομανής σαν τον πατέρα μου και σχεδόν το ίδιο νευρωτικός με την μητέρα μου. Ήμουν ανίκανος να διατηρήσω οποιαδήποτε ουσιαστική σχέση οικειότητας. Όταν έφτασα στα σαράντα μου είχα τον ίδιο διπλό κόσμο όπως οι γονείς μου: μία ηθική δημόσια εικόνα επιτυχίας και υπηρεσίας και μία ιδιωτική ζωή μοναξιάς, καταπιεσμένων συναισθημάτων και σεξουαλικής δυσλειτουργίας.

Βρήκα έναν ψυχοθεραπευτή που με βοήθησε να εξερευνήσω το για-χρόνια-χαμένο παιδί που ήταν φυλακισμένο στο πάρκο της ψυχής μου. Μία μέρα ανέφερε ότι ίσως έβρισκα βοηθητικές τις συγκεντρώσεις για τα Ενήλικα Παιδιά Αλκοολικών. Νόμισα ότι δεν με είχε ακούσει με προσοχή όταν του μοιράστηκα την περήφανη ιστορία περί νηφαλιότητας στην οικογένειά μου. Μου είπε ότι δε χρειαζόταν να γίνω μέλος, να πληρώσω ή να πω κάτι και έτσι πήγα σε μία συγκέντρωση. Σοκαρίστηκα. Το «Πρόβλημα» ήταν η ιστορία της ζωής μου. Ταίριαζαν όλα. Έχουν περάσει πέντε χρόνια και ακόμα δουλεύω το πρόγραμμα. Με τη βοήθεια της Ανώτερής μου Δύναμης, διεκδικώ τη ζωή και το πνεύμα μου ξέχωρα από τα δίχτυα της παρελθοντικής οικογενειακής δυσλειτουργίας. Ο θαυματουργός συνδυασμός της ψυχοθεραπείας και της δουλειάς με τα Δώδεκα Βήματα με απελευθερώνουν από τη φυλακή του παρκοκρέβατου της παιδικής μου ηλικίας για να εξερευνήσω και να βιώσω τον πραγματικό και μοναδικό μου εαυτό. 

Απόσπασμα από το Μεγάλο Κόκκινο Βιβλίο των ΕΠΑ, 

Κεφάλαιο 3: «Οι γονείς μου δεν έπιναν αλλά μπορώ να ταυτιστώ»